Vaginale droogheid en jeuk: een duidelijke, praktische gids

Vaginale droogheid en jeuk komen heel vaak voor, maar het blijft moeilijk om erover te praten. Als u deze klachten ervaart, bent u niet de enige, en er zijn eenvoudige maatregelen die vaak verlichting bieden.

Deze gids biedt duidelijke, wetenschappelijk onderbouwde informatie over vaginale droogheid en jeuk, waaronder veelvoorkomende oorzaken, praktische tips voor zelfzorg en duidelijke signalen dat het tijd is om een arts te raadplegen. Deze gids is uitsluitend bedoeld ter voorlichting en vormt geen vervanging voor medisch advies. Als u ook veranderingen in uw afscheiding opmerkt, kan onze gids over vaginale afscheiding, het microbioom en de pH-waarde u helpen begrijpen hoe deze patronen soms met elkaar samenhangen.

Vaginale droogheid kan ervoor zorgen dat het vulvovaginale weefsel pijnlijk, trekkerig of jeukend aanvoelt, vooral wanneer de oestrogeenspiegel schommelt of wanneer de huid geïrriteerd is. Veel mensen merken dat ze zich beter voelen door geparfumeerde wasmiddelen te vermijden en het juiste product voor deze situatie te kiezen. In het overzicht van de NHS over vaginale droogheid worden praktische mogelijkheden voor zelfzorg toegelicht en wordt uitgelegd wanneer u een huisarts moet raadplegen.

Als de symptomen aanhouden, is het raadzaam om u te laten onderzoeken, aangezien spruw, dermatitis en andere aandoeningen erg op elkaar kunnen lijken.

• Een droge huid wordt vaak in verband gebracht met hormonale veranderingen, maar ook irritatie door producten en stoffen kan jeuk veroorzaken.

• Als u veranderingen in de afscheiding, ongewone bloedingen of aanhoudende pijn opmerkt, is het belangrijk om medisch advies in te winnen in plaats van te proberen te raden wat er aan de hand is.

• Veel mensen ervaren verlichting door de basisadviezen van de NHS op te volgen, zoals het vermijden van geparfumeerde wasmiddelen en douchen, en het gebruik van vaginale vochtinbrengende crèmes of glijmiddelen op waterbasis wanneer dat nodig is, zoals beschreven in de NHS-richtlijnen voor vaginale droogheid.

• Als u symptomen ervaart rond de perimenopauze of menopauze, vindt u in onze gids over de vitamines B6, D3 en K2 ter ondersteuning van de menopauze uitleg over veelvoorkomende essentiële voedingsstoffen en hun rol in het lichaam.

• Om u inzicht te geven in hoe wij ervoor zorgen dat onze inhoud op wetenschappelijk bewijs is gebaseerd, kunt u onze Wetenschapsbibliotheek raadplegen, evenals onze normen op het gebied van testen en kwaliteit en de manier waarop wij ingrediënten selecteren.

Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vormt geen vervanging voor medisch advies. Als uw klachten nieuw zijn, aanhouden of verergeren, vooral als er sprake is van bloedverlies, ongewone afscheiding, koorts, bekkenpijn of een branderig gevoel bij het plassen, kunt u het beste contact opnemen met uw huisarts of een seksuele gezondheidsdienst bezoeken.

Droogheid en jeuk komen vaak voor wanneer het weefsel gevoeliger wordt en de wrijving toeneemt. Dit kan te maken hebben met hormonale veranderingen, irriterende stoffen die in contact komen met de huid van de vulva, of aandoeningen waarvan de symptomen elkaar overlappen.

U kunt de term ‘genito-urinair syndroom van de menopauze’ tegenkomen, vaak afgekort tot GSM. Deze term wordt gebruikt voor vulvovaginale en urinewegklachten die verband houden met een laag oestrogeengehalte, waaronder droogheid en irritatie. Een overzicht voor het Verenigd Koninkrijk is te vinden in de consensusverklaring van de British Menopause Society over GSM.

In een normale toestand wordt het vaginale weefsel ondersteund door natuurlijke vochtigheid en een gezonde elasticiteit. Wanneer de vochtigheid afneemt, kan het weefsel gevoeliger aanvoelen en kan wrijving leiden tot pijn of jeuk.

Hormonen, met name oestrogeen, spelen een belangrijke rol bij het welzijn van het weefsel. In de gids van de NHS over vaginale droogheid wordt vermeld dat droogheid kan optreden tijdens de menopauze of tijdens het geven van borstvoeding, bij het gebruik van bepaalde medicijnen, als u niet opgewonden bent tijdens seks, of als geparfumeerde wasmiddelen en vaginale douches het gebied irriteren.

• Perimenopauze en menopauze: het oestrogeengehalte daalt, waardoor de vaginale vochtigheid kan afnemen en het weefsel dunner of gevoeliger kan aanvoelen. De informatiebrochure van Women’s Health Concern over vaginale droogheid biedt een patiëntvriendelijke samenvatting.

• Na de bevalling en tijdens het geven van borstvoeding: het oestrogeengehalte kan tijdelijk lager zijn, wat kan bijdragen aan een droog gevoel.

• Hormonale anticonceptie: sommige mensen merken dat bepaalde methoden invloed hebben op de vaginale vochtigheid of het comfort van het weefsel.

In het overzicht van de NHS over vaginale droogheid worden verschillende factoren genoemd die hieraan kunnen bijdragen, waaronder bepaalde antidepressiva, hormonale anticonceptie, een hysterectomie en kankerbehandelingen, evenals onderliggende aandoeningen zoals diabetes en het syndroom van Sjögren. Als u vermoedt dat een medicijn hieraan bijdraagt, stop dan niet plotseling met het gebruik ervan. Bespreek de mogelijkheden met uw arts.

De vulva heeft een gevoelige huid. Irriterende stoffen zijn onder meer geparfumeerde zeep, agressieve douchegels, bubbelbaden, geparfumeerde doekjes en douchen. In dermatologische richtlijnen wordt vaak aangeraden om geparfumeerde producten te vermijden en de verzorgingsroutine eenvoudig te houden; in de folder over huidverzorging van de vulva van de British Association of Dermatologists wordt deze aanpak toegelicht.

Jeuk kan worden veroorzaakt door een droge huid, maar ook door infecties of huidaandoeningen, en de symptomen kunnen elkaar overlappen.

Schimmelinfectie veroorzaakt vaak jeuk en irritatie, soms gepaard gaande met dikke witte afscheiding. In de richtlijnen van de NHS over schimmelinfecties worden veelvoorkomende symptomen opgesomd.

Bacteriële vaginose gaat meestal gepaard met een visachtige geur bij de afscheiding en veroorzaakt doorgaans geen jeuk, maar kan toch verwarrend zijn. Op de pagina over bacteriële vaginose van de NHS worden de typische symptomen uitgelegd.

Vaginitis is een brede term voor een ontsteking die gepaard kan gaan met veranderingen in de afscheiding, pijn en droogheid. Op de pagina over vaginitis van de NHS wordt aangeraden medisch advies in te winnen als de symptomen nieuw zijn, anders zijn dan normaal of niet verbeteren.

Als u spruw blijft behandelen met vrij verkrijgbare middelen en er geen verbetering optreedt, is dat een duidelijk teken dat u zich beter kunt laten onderzoeken in plaats van dezelfde aanpak te blijven volgen.

Veel mensen halen deze twee door elkaar:

• Vaginale vochtinbrengende middelen zijn bedoeld voor langdurige hydratatie.

• Glijmiddelen worden voornamelijk gebruikt om de wrijving tijdens de seks te verminderen.

In de NHS-gids over vaginale droogheid worden vaginale vochtinbrengende crèmes aanbevolen bij aanhoudende droogheid en glijmiddelen op waterbasis voor de seks. Als u een eenvoudige uitleg wilt over het verschil, legt Harvard Health het verschil tussen vochtinbrengende crème en glijmiddel uit.

• Vermijd het gebruik van vaginale douches en geparfumeerde wasmiddelen in de intimezone.

• Reinig voorzichtig en uitsluitend aan de buitenkant.

• Kies voor ademend ondergoed en trek vochtige sportkleding zo snel mogelijk uit.

Als u de voorkeur geeft aan een benadering waarbij de huid centraal staat, is de folder over huidverzorging van de vulva van de British Association of Dermatologists een nuttig naslagwerk.

Droogheid voelt vaak erger aan als de opwinding te snel gaat. Door meer de tijd te nemen, wrijving te verminderen en een glijmiddel op waterbasis te gebruiken, kunt u het gevoelige weefsel beschermen terwijl u de onderliggende oorzaak aanpakt.

Droogheid als gevolg van hormonale veranderingen vereist vaak gerichte medische behandelingen, maar sommige vrouwen geven er de voorkeur aan hun algemene welzijn te ondersteunen zonder supplementen te beschouwen als vervanging voor een diagnose.

Voor een objectief overzicht vindt u op onze pagina over ondersteuning van het microbioom bij vrouwen een uitleg van de begrippen in begrijpelijke taal, en op de pagina ‘Probiotica 101’ wordt uitgelegd waar u op moet letten bij het lezen van etiketten.

Als u een dagelijkse routine wilt opbouwen voor een algeheel vrouwelijk evenwicht, kiezen sommige vrouwen voor Women’s Probiotic plus Prebiotic pH Balance of een eenvoudiger variant zoals Feminine Probiotic Gummies for pH Balance. Voor bredere ondersteuning gericht op de darm geven sommigen de voorkeur aan een variant met een hoger CFU-gehalte, zoals Women’s Probiotic 20 Billion Gut Balance.

Als het ondersteunen van de vaginale vochtbalans uw belangrijkste doel is binnen uw wellnessroutine, kunt u ook eens kijken naar Juicy V Care Vaginal Moisture Support van Ellasie. Het is van belang om aanhoudende droogheid of jeuk te beschouwen als een symptoom dat nader moet worden onderzocht, en niet als iets dat u alleen met supplementen kunt verhelpen.

Maak een afspraak als:

• De symptomen houden langer dan een paar weken aan, ondanks milde zelfzorg.

• U heeft bloedverlies na seks, tussentijdse bloedingen of bloedverlies na de menopauze.

• De afscheiding verandert aanzienlijk of er is een sterke geur waarneembaar.

• U heeft bekkenpijn, koorts of pijn bij het plassen.

• Het is de eerste keer dat u deze symptomen heeft, of ze voelen anders aan dan normaal.

De NHS legt op haar pagina over vaginale droogheid uit wanneer u hulp moet zoeken en adviseert op haar pagina over vaginitis om medisch advies in te winnen bij aanhoudende of nieuwe symptomen.