Waarom komt BV steeds terug na seks? Oorzaken en wat je kunt doen

Waarom kan BV na seks blijven terugkomen?

BV kan na seks blijven terugkomen doordat seksuele activiteit de vaginale omgeving kan veranderen en BV-gerelateerde bacteriën tussen partners kunnen worden uitgewisseld. Sperma is minder zuur dan de gebruikelijke vaginale omgeving, seks zonder barrière stelt de vagina bloot aan genitale vloeistoffen en bacteriën, en een nieuwe of vaste partner kan beïnvloeden welke bacteriën aanwezig zijn. Deze factoren veroorzaken niet bij iedereen een terugkeer van BV, maar kunnen wel een rol spelen wanneer beschermende Lactobacillus-bacteriën na de behandeling nog geen stabiele gemeenschap hebben gevormd.

De bijgewerkte NHS-richtlijn over bacteriële vaginose vermeldt dat BV niet als een soa wordt beschouwd, hoewel seksuele activiteit BV kan uitlokken of overdragen. Ook wordt erkend dat seks of een menstruatie een uitlokkende factor kan zijn wanneer BV steeds terugkomt.

Er is niet één verklaring voor terugkerende BV. Een episode kan terugkeren omdat de behandeling niet tot een blijvende microbiologische verandering heeft geleid, een biofilm die verband houdt met BV is blijven bestaan, er opnieuw bacteriën zijn uitgewisseld met een partner, of meerdere factoren tegelijk een rol speelden. Onze complete gids over bacteriële vaginose legt de aandoening in bredere zin, de behandelmogelijkheden en de cyclus van terugkeer uit; deze pagina richt zich specifiek op wat er kan gebeuren wanneer het patroon na seks optreedt.

Betekent een geur na seks altijd dat BV is teruggekeerd?

Nee. Een sterkere geur na seks kan een aanwijzing zijn, maar kan geen nieuwe BV-episode vaststellen of precies uitwijzen wanneer de disbalans is begonnen. De NHS noemt een sterke visachtige geur, vooral na seks, als een kenmerkend symptoom van BV. Dat kan betekenen dat seksuele activiteit een bestaande geur opvallender heeft gemaakt, in plaats van dat er binnen enkele minuten een volledig nieuwe episode is ontstaan.

Bacteriën die in verband worden gebracht met BV produceren aminen die sterker kunnen ruiken wanneer de vaginale omgeving minder zuur wordt. Contact met sperma kan de vaginale pH tijdelijk veranderen, waardoor een geur die vóór de seks nauwelijks merkbaar was, daarna veel duidelijker kan worden. Menstruatiebloed en recent gebruikte intravaginale producten kunnen ook invloed hebben op de pH en testresultaten. In het informatieblad over BV van de Wereldgezondheidsorganisatie staat specifiek dat recente seksuele activiteit, menstruatie, vaginale spoelingen en het gebruik van antimicrobiële middelen de klinische beoordeling kunnen beïnvloeden.

Klachten die na seks beginnen, kunnen ook een andere oorzaak hebben dan BV. Wrijving, gevoeligheid voor latex, een glijmiddel, zaaddodend middel of geparfumeerd product kunnen een branderig gevoel of pijn veroorzaken. Een vaginale schimmelinfectie veroorzaakt vaker jeuk en dikkere afscheiding, terwijl trichomoniasis en andere soa's afscheiding, irritatie of pijn kunnen veroorzaken. BV zelf veroorzaakt meestal geen hevige jeuk of pijn.

Als de kleur, textuur of geur van je afscheiding is veranderd, gebruik dan onze gids over wat de kleuren en geuren van vaginale afscheiding kunnen betekenen als hulpmiddel om je klachten te beoordelen, niet als vervanging voor onderzoek.

Seksgerelateerde factoren die de terugkeer van BV kunnen beïnvloeden

1. Sperma en een tijdelijke stijging van de vaginale pH

Tijdens de vruchtbare jaren is een door Lactobacillus gedomineerde vagina normaal gesproken zuur. Sperma is basischer, waardoor seks zonder condoom de vaginale pH tijdelijk kan verhogen. De klinische uitleg van Cleveland Clinic over veranderingen in de vaginale pH noemt sperma, condooms en glijmiddelen als factoren die de pH kunnen beïnvloeden. Die verandering veroorzaakt niet automatisch BV; de meeste vaginale microbiomen herstellen van normale schommelingen. Het is echter een mogelijke verklaring waarom blootstelling aan sperma geur merkbaar kan maken of kan bijdragen aan instabiliteit bij iemand die al vatbaar is voor BV.

De belangrijke nuance is dat de pH-waarde slechts een deel van het verhaal is. Bij BV verandert de bacteriële gemeenschap; het gaat niet simpelweg om één ‘verkeerde’ pH-meting. Een pH-zelftest kan niet aangeven of BV, trichomoniasis, recente seks, menstruatie of een andere factor de oorzaak is.

2. Uitwisseling van bacteriën die met BV samenhangen met een vaste partner

Bacteriën die met BV samenhangen, zijn aangetroffen op de mannelijke genitale huid en kunnen tussen seksuele partners worden overgedragen. Dit biedt een biologische verklaring voor het feit dat sommige vrouwen na behandeling opknappen en vervolgens opnieuw klachten krijgen nadat ze weer seks hebben met dezelfde onbehandelde partner. Dit is niet het enige mechanisme waardoor BV kan terugkeren, maar door nieuwer bewijs is het moeilijker om de uitwisseling tussen partners als irrelevant af te doen.

Een prospectief onderzoek naar seksuele activiteit na behandeling en terugkeer van BV vond een hoger risico op terugkeer bij vrouwen die weer seks hadden met dezelfde partner en niet consequent condooms gebruikten. Omdat dit een verband uit observationeel onderzoek was, kon niet worden bewezen dat een van beide factoren afzonderlijk elke terugkeer veroorzaakte.

3. Een nieuwe partner, meerdere partners en het gebruik van barrièremiddelen

Het CDC-overzicht van risicofactoren voor BV noemt onder meer een nieuwe partner, meerdere partners, vrouwelijke partners en geen condoomgebruik als factoren die samenhangen met BV. Dit zijn verbanden op populatieniveau, geen oordeel over iemands keuzes en geen bewijs dat een specifieke partner iemand BV heeft ‘gegeven’.

Condooms verminderen de blootstelling aan sperma en genitale vloeistoffen. Dat kan verklaren waarom consequent gebruik in sommige onderzoeken samenhangt met een lager risico. Ze verkleinen het risico, maar bieden geen garantie dat BV niet terugkeert.

4. Seks met een partner die een vagina heeft

Partners die allebei een vagina hebben, kunnen bacteriën die samenhangen met BV uitwisselen via genitaal contact, handen of gedeelde seksspeeltjes. Het is goed gedocumenteerd dat BV bij beide vrouwelijke partners voorkomt, hoewel er minder volledige onderzoeksgegevens zijn over de beste behandelstrategie voor partners dan inmiddels beschikbaar zijn voor vaste mannelijke partners.

Volgens de huidige patiënteninformatie van de NHS kan een partner die vrouw is of een vagina heeft, ook behandeling nodig hebben. Die beslissing moet samen met een huisarts of soa-kliniek worden genomen, vooral als beide partners klachten hebben of BV binnen de relatie steeds terugkeert.

5. Orale seks, vingers, seksspeeltjes en producten die tijdens de seks worden gebruikt

Onderzoek heeft sommige seksuele handelingen in verband gebracht met BV, maar de onderzoeksgegevens zijn minder consistent dan voor nieuwe partners, blootstelling aan genitale vloeistoffen en herhaaldelijke seks met een vaste partner. Speeksel heeft een eigen microbioom, handen en seksspeeltjes kunnen genitale vloeistoffen overbrengen en een product dat tijdens de seks wordt gebruikt, kan irritatie veroorzaken die aanvoelt als een infectie.

Praktische voorzorgsmaatregelen zijn verstandig zonder van seks een steriele procedure te maken: was je handen, reinig seksspeeltjes volgens de instructies van de fabrikant, gebruik een nieuw condoom wanneer een speeltje wordt gedeeld of van de ene partner of lichaamsplek naar de andere gaat, en vermijd producten die herhaaldelijk irritatie hebben veroorzaakt. Ga er niet van uit dat elke episode na orale seks of het gebruik van seksspeeltjes BV is; bevestiging blijft belangrijk.

Is BV een soa of een teken van ontrouw?

Volgens de huidige NHS-richtlijnen wordt BV niet beschouwd als een conventionele soa, maar de aandoening houdt wel nauw verband met seksuele activiteit en de uitwisseling van bacteriën tussen partners. Dat kan tegenstrijdig klinken, omdat de medische inzichten zich blijven ontwikkelen. BV gedraagt zich niet als een infectie die door één aanwijsbare ziekteverwekker wordt veroorzaakt en kan ook voorkomen bij mensen die geen seks hebben gehad. Tegelijkertijd wijzen onderzoeksgegevens over partners en seksueel gedrag erop dat overdracht in veel gevallen een rol speelt.

De praktische conclusie op basis van de huidige onderzoeksgegevens is nuttiger dan discussiëren over het etiket: als de klachten na seks terugkeren, is nauwkeurig onderzoek nodig, moet worden nagegaan wat er tijdens de seks is gebeurd en moet worden besproken of de partner bij de aanpak moet worden betrokken.

Een terugkerende episode is geen bewijs dat een partner is vreemdgegaan. Bacteriën die samenhangen met BV kunnen aanwezig blijven of worden uitgewisseld binnen een langdurige, wederzijds monogame relatie. Aan het hieronder besproken succesvolle onderzoek naar de behandeling van partners deden uitsluitend monogame stellen mee. Dit laat zien waarom een terugkerende episode niet kan worden gebruikt om trouw te toetsen.

Moet een sekspartner worden behandeld bij terugkerende BV?

Mogelijk, maar alleen volgens een behandelplan onder begeleiding van een zorgverlener. Het advies over partnerbehandeling is snel veranderd. Oudere onderzoeken lieten over het algemeen geen duidelijk voordeel zien, terwijl in een nieuwer onderzoek een combinatie van orale en lokale behandeling voor vaste mannelijke partners werd gebruikt, met een aanzienlijk ander resultaat.

In het gerandomiseerde StepUp-onderzoek uit 2025 naar de behandeling van mannelijke partners kregen vrouwen met BV de gebruikelijke eerstelijnsbehandeling. Hun vaste mannelijke partners kregen ofwel geen behandeling, ofwel zeven dagen lang zowel oraal metronidazol als lokaal clindamycine, aangebracht op de huid van de penis. Binnen 12 weken keerde BV terug bij 35% van de vrouwen in de groep waarin de partner werd behandeld en bij 63% in de groep met standaardzorg. Het onderzoek werd voortijdig stopgezet omdat behandeling van alleen de vrouw bij de onderzochte populatie minder effectief was.

Deze bevindingen betekenen niet dat elke partner antibiotica moet gebruiken. Aan het onderzoek deden vrouwen met BV mee die een monogame relatie met een mannelijke partner hadden. Er werd een specifiek combinatieschema gebruikt en beide partners werden samen gevolgd. Het onderzoek stelde niet hetzelfde resultaat vast voor losse partners, niet-monogame relaties, elke eerste episode, elk terugkerend geval of alle relaties tussen partners van hetzelfde geslacht.

In een latere klinische update van het American College of Obstetricians and Gynecologists over gelijktijdige behandeling van partners werd geadviseerd om een combinatie van orale en lokale behandeling te overwegen voor mannelijke partners van volwassenen met terugkerende symptomatische BV. Voor een eerste symptomatische episode en voor terugkerende symptomatische BV bij mensen met een partner van hetzelfde geslacht werd gezamenlijke besluitvorming aanbevolen.

De toegang tot zorg en de lokale protocollen kunnen binnen het VK verschillen. Vertel een huisarts of zorgverlener bij een centrum voor seksuele gezondheid dat bevestigde BV na seks met een vaste partner herhaaldelijk terugkomt en vraag of gelijktijdige beoordeling of behandeling passend is. Deel je eigen medicatie niet met je partner, koop geen antibiotica bij een onbetrouwbare aanbieder en stel niet zelf een behandelschema uit het onderzoek samen.

Een praktisch plan als BV na seks terugkomt

1. Laat bevestigen dat het terugkerende probleem echt BV is

Als dit de eerste keer is, de klachten anders zijn of de behandeling steeds niet werkt, laat je dan onderzoeken. Een centrum voor seksuele gezondheid of huisarts kan op basis van je voorgeschiedenis, onderzoek en een vaginaal monster onderscheid maken tussen BV, een schimmelinfectie, trichomoniasis en andere infecties. Alleen geur, afscheiding of een pH-thuistest is niet voldoende om dat onderscheid betrouwbaar te maken.

Vraag naar een soa-test bij een nieuwe partner, onbeschermde seks, mogelijke blootstelling of klachten zoals pijn, bloedverlies, zweertjes of ongemak bij het plassen. BV betekent niet dat er een soa aanwezig is, maar beide aandoeningen kunnen tegelijk voorkomen.

2. Houd het patroon bij zonder jezelf of je partner de schuld te geven

Noteer bij de volgende paar episodes:

• of BV klinisch was vastgesteld of alleen werd vermoed;
• wanneer de behandeling begon en of je elke dosis hebt ingenomen;
• wanneer je na de behandeling weer seks had;
• of er blootstelling aan sperma was en of er een condoom werd gebruikt;
• of het om een nieuwe of vaste partner ging;
• het soort seksueel contact, waaronder gedeeld gebruik van seksspeeltjes;
• gebruikte glijmiddelen, zaaddodende middelen, condooms, wasproducten of andere producten;
• of de klachten samenvielen met de menstruatie of recent antibioticagebruik.

Een kort overzicht helpt een zorgverlener te beoordelen of het verband consistent is, of de klachten al vóór de seks beginnen en of blootstelling aan iets anders mogelijk irritatie veroorzaakt.

3. Volg de instructies voor de behandeling en seks nauwkeurig op

Maak de voorgeschreven kuur af, ook als de geur al snel verbetert. De CDC adviseert om tijdens een behandeling voor BV geen seks te hebben of consequent en correct condooms te gebruiken. Controleer de bijsluiter, want sommige vaginale vormen van clindamycine verzwakken latex barrièremiddelen tijdens de behandeling en nog enkele dagen daarna.

Er is geen universeel, wetenschappelijk onderbouwd aantal klachtenvrije dagen dat garandeert dat BV niet terugkomt. Volg de instructies voor jouw specifieke geneesmiddel en vraag de voorschrijver wanneer je weer seks kunt hebben als dit herhaaldelijk een probleem is geweest.

4. Bespreek een proef met condooms als blootstelling aan sperma deel uitmaakt van het patroon

Door gedurende een afgesproken periode consequent condooms te gebruiken, kunnen jij en je zorgverlener mogelijk nagaan of minder blootstelling aan sperma en genitale vloeistoffen het patroon verandert. Het kan ook het risico op soa's verkleinen. Dit is een praktische proef, geen bewijs dat sperma de enige oorzaak is en geen garantie tegen BV.

Als latex of een bepaald glijmiddel irritatie veroorzaakt, vraag dan naar geschikte alternatieven in plaats van zonder plan te stoppen met barrièremiddelen. Vermijd geparfumeerde, gearomatiseerde, verwarmende of zaaddodende producten als die herhaaldelijk klachten hebben veroorzaakt.

5. Vraag rechtstreeks naar behandeling van je partner en opties voor onderhoudsbehandeling

Gebruik tijdens de afspraak duidelijke taal: ‘Mijn BV is bevestigd, ik maak de behandeling af en de klachten komen na seks met dezelfde partner steeds terug. Zou gelijktijdige behandeling van mijn partner of een behandelschema voor terugkerende BV geschikt kunnen zijn?’ Zo weet de arts precies welke beslissing moet worden genomen.

De NHS vermeldt dat mensen die meer dan vier keer per jaar BV hebben, mogelijk gedurende enkele maanden een antibioticagel aangeboden krijgen. Er bestaan andere benaderingen voor terugkerende BV, maar het geschikte behandelschema hangt af van de medische voorgeschiedenis, zwangerschapsstatus, verdraagbaarheid van geneesmiddelen, eerdere behandelingen en lokale richtlijnen.

6. Geef supplementen de juiste rol

Probiotica mogen de diagnose of voorgeschreven behandeling van symptomatische BV niet vervangen. Onderzoek naar terugkerende BV is nog steeds specifiek voor het product en de bacteriestam. Resultaten kunnen niet worden toegepast op elk supplement met het etiket ‘probiotica’. Als je na de behandeling probiotica overweegt, lees dan wat het onderzoek zegt over probiotica bij BV en bespreek met een arts of ze geschikt zijn, vooral tijdens de zwangerschap, bij borstvoeding, een verzwakt immuunsysteem of complexe medische zorg.

Wat je niet moet doen na seks als je je zorgen maakt over BV

• Gebruik geen vaginale douche. Inwendig wassen kan de vaginale omgeving verder verstoren en volgens de richtlijnen van de CDC kan het de kans op terugkeer vergroten.
• Breng geen azijn, yoghurt, knoflook, etherische oliën, zuiveringszout of waterstofperoxide in de vagina in. Dit zijn geen vervangingen voor een diagnose of een wetenschappelijk onderbouwde behandeling en ze kunnen het weefsel irriteren.
• Gebruik boorzuur niet zomaar en neem geen schema van sociale media over. Er gelden belangrijke veiligheidsbeperkingen voor en het hoort alleen thuis in specifieke behandelplannen onder begeleiding van een arts.
• Neem niet herhaaldelijk overgebleven antibiotica in. De diagnose kan onjuist zijn, het behandelschema kan ongeschikt zijn en een onvolledige of niet-gecoördineerde behandeling kan de zorg bemoeilijken.
• Was de binnenkant van de vagina niet na seks. Voorzichtig wassen aan de buitenkant is voldoende; de vagina reinigt zichzelf.
• Ga er niet van uit dat plassen na seks BV voorkomt. Plassen heeft betrekking op de urinebuis en kan ter sprake komen bij het voorkomen van een urineweginfectie, maar het spoelt geen bacteriën of sperma uit de vagina.

Lees voor een beoordeling van de veiligheid per middel onze wetenschappelijk onderbouwde gids over huismiddeltjes tegen BV en welke je beter kunt vermijden.

Wanneer moet je medische hulp inschakelen?

Maak een afspraak met je huisarts of een centrum voor seksuele gezondheid als de symptomen van BV nieuw of onduidelijk zijn, na de behandeling aanhouden of steeds terugkomen. Vraag snel medisch advies als:

• je bent zwanger of zou zwanger kunnen zijn en je afscheiding verandert;
• je hebt pijn in het bekken of de onderbuik, koorts, moet overgeven of voelt je niet goed;
• er is sprake van bloedverlies na seks of van bloedverlies buiten je menstruatie;
• je zweertjes, blaasjes, duidelijke zwelling of hevige pijn hebt;
• plassen pijnlijk is of je mogelijk aan een soa bent blootgesteld;
• de klachten anders zijn dan bij eerdere bevestigde episodes van BV;
• je vier of meer episodes per jaar hebt;
• je een verminderde afweer hebt of onder behandeling van een specialist bent.

Een kliniek voor seksuele gezondheid kan BV zonder oordeel met je bespreken, op andere infecties testen en behandeling waarbij de partner wordt betrokken overwegen. Het doel is niet simpelweg om opnieuw een korte behandeling voor te schrijven, maar om het patroon te bevestigen en een plan op te stellen dat bij de terugkerende klachten past.

Kort samengevat

Als BV na seks blijft terugkomen, kan dat patroon reëel zijn, maar meestal is er niet één enkele verklaring. Sperma kan de vaginale pH tijdelijk beïnvloeden, seks kan een bestaande geur duidelijker maken en bacteriën die verband houden met BV kunnen tussen vaste of nieuwe partners worden overgedragen. Dit betekent niet dat je onhygiënisch bent of dat terugkerende BV ontrouw bewijst.

De grootste praktische verandering in de wetenschappelijke onderbouwing betreft partnerbehandeling. Uit een onderzoek uit 2025 bleek dat BV op korte termijn aanzienlijk minder vaak terugkeerde wanneer vrouwen en hun vaste mannelijke partners gelijktijdig werden behandeld. In latere richtlijnen werd zorgverleners aangeraden deze aanpak te overwegen bij terugkerende symptomatische BV. Het gaat om een behandeling op voorschrift, niet om een behandeling die je zelf thuis kunt uitvoeren.

Laat de diagnose bevestigen, maak de behandeling af, vermijd vaginale douches, houd bij welk patroon zich na seks voordoet en vraag rechtstreeks naar barrièremiddelen, partnerbehandeling en opties bij terugkerende BV.

Veelgestelde vragen